กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
เป็นองค์กรหลักในการชี้นำ ขับเคลื่อนนโยบายและระบบบริการด้านโรคมะเร็งของประเทศ
โรคมะเร็ง (Cancer) มีรากศัพท์เดิมเป็นภาษาละติดจากคำว่า Kancer แปลว่า “ปู” เนื่องจากเซลล์มะเร็งสามารถจับติดกับเนื้อเยื่อต่างๆ ของร่างกายอย่างเหนียวแน่นคล้ายกับก้ามปู และยังลุกลามไปพร้อมที่จะเดินไปยังทิศทางใดก็ได้ ดังนั้นจึงใช้ “ปู” เป็นสัญลักษณ์แทน “โรคมะเร็ง”
ในการออกแบบตราสัญลักษณ์ของสถาบันมะเร็ง แห่งชาติใช้รูปทรงของก้ามปูแทนตัวปู โดยจัดวางเป็น ลักษณะของ หัวใจ สื่อความหมายว่า “สถาบันมะเร็งแห่งชาติใส่ใจ ในการให้บริการแก่ประชาชน” ส่วนทิศทางของก้ามปูที่พุ่งออกจากศูนย์กลางแสดงถึงวิสัยทัศน์ในการกระจายความรู้สู่ประชาชน และหน่วยงานอื่นๆ อย่างทั่วถึง
นายแพทย์สมชาย สมบูรณ์เจริญ ได้เสนอโครงการจัดตั้งสถานตรวจมะเร็งระยะเริ่มแรกขึ้น ที่โรงพยาบาลหญิง (โรงพยาบาลราชวิถี) คณะรัฐมนตรีอนุมัติเสนอจัดตั้งสถาบันมะเร็ง แห่งชาติ โดยเห็นว่า “งานป้องกันและควบคุมโรคมะเร็ง” เป็นหน้าที่ของกระทรวงสาธารณสุข
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติให้กระทรวงสาธารณสุข ดําเนินการจัดตั้งสถาบันมะเร็งแห่งชาติ โดยให้มีสํานักงานไว้ในสํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข เริ่มโครงการในปี พ.ศ. 2509 และให้สภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ บรรจุไว้ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2510 - 2514)
จอมพลถนอม กิตติขจร ได้ให้เกียรติมาวางศิลาฤกษ์ อาคารหลังแรก ณ บริเวณถนนพระรามหก ใกล้โรงพยาบาลรามาธิบดี
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาเสด็จมาทรงกระทําพิธี เปิดอาคารหลังแรกและพระราชทานนามว่า “อาคารดํารงนิราดูร”
หมายความว่า ปราศจากความเศร้าโศกอาดูรตลอดไป และถือเอาวันนี้เป็น วันต่อต้านโรคมะเร็งแห่งชาติ
นายแพทย์สมชาย สมบูรณ์เจริญ ผู้อํานวยการสถาบันมะเร็งแห่งชาติคนแรก ได้มีความคิดริเริ่มให้จัดตั้งโครงการบ้านพักฟื้นผู้ป่วยโรคมะเร็ง ด้วยเหตุผลที่ว่าการรักษาโรคมะเร็งต้องใช้เวลานานและต่อเนื่อง
มีการแบ่งส่วนราชการใหม่ กระทรวงสาธารณสุขให้สถาบันมะเร็งแห่งชาติมาสังกัด กรมการแพทย์
กรมธนารักษ์ จัดหาที่ดินราชพัสดุ 100 ไร่ บริเวณคลอง 11 อําเภอธัญบุรี เพื่อสร้างบ้านพักฟื้นผู้ป่วยโรคมะเร็งและสถาบันวิจัยพื้นฐาน
เสนอโครงการ จัดตั้งศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคมะเร็งในภูมิภาค 8 แห่ง
เริ่มดำเนินการก่อสร้างตึกผู้ป่วย และเปลี่ยนชื่อเป็น “สถานรับผู้ป่วยโรคมะเร็งธัญบุรี” มีฐานะเป็นฝ่ายหนึ่งของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ
คณะรัฐมนตรีอนุมัติโครงการจัดตั้งศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคมะเร็งในส่วนภูมิภาค 6 แห่ง (จังหวัดลพบุรี ชลบุรี อุบลราชธานี ลําปาง สุราษฎร์ธานี และอุดรธานี)
เพื่อขยายขอบเขตของงานการป้องกัน และควบคุมโรคมะเร็งไปสู่ภูมิภาค เพื่อให้ประชาชนได้รับ บริการตรวจวินิจฉัยและบําบัดรักษาโรคมะเร็งตั้งแต่ ระยะเริ่มแรก
กระทรวงสาธารณสุข ได้มีการปรับปรุงโครงสร้างการบริหารงาน - โรงเรียนเซลล์วิทยา, โรงเรียนเวชสถิติ และโรงเรียนรังสีการแพทย์ ซึ่งอยู่ในความรับผิดชอบของสถาบันมะเร็ง แห่งชาติ กรมการแพทย์ จึงได้โอนไปอยู่ในความรับผิดชอบ ของวิทยาลัยเทคโนโลยีทางการแพทย์และสาธารณสุข สถาบันพัฒนากําลังคนด้านสาธารณสุข